Dažin

wjes w Zhorjelskim wokrjesu, gmejnski dźěl Lubija

Dažin[1] (němsce Großdehsa) je hornjołužiska wjes, kotraž słuša wot lěta 1994 k Lubijej.

Dažin
Großdehsa
město: Lubij
zagmejnowanje: 1994
wysokosć: 313–345 metrow n.m.hł.
51.10833333333314.616111111111313–345
póstowe čisło: 02708
předwólba: 03585
wotwodźene
słowa:
wobydler/ka:
Dažan/-ka
adjektiw:
Dažinski
skłonowanje:
Dažina, Dažinej, Dažin, Dažinom, w Dažinje
Přetwarjena chěža ze stołom w Dažinje

Přetwarjena chěža ze stołom w Dažinje

GeografijaWobdźěłać

Pućowc Dažin leži štyri kilometry sewjerozapadnje Lubijskeho stareho města a mjez 313 a 345 m nad mórskej hładźinu w Hornjołužiskej pahórčinje mjez Wowčej horu (419 m) na sewjeru a Bubnikom (372 m) na juhu. We wsy wužórli so Dažinska woda, přitok Kotołki. Susodne wsy su Jawornik (gmejna Bukecy) a Njeznarowy na sewjeru, Njechań na sewjerowuchodźe, Wolešnica na juhowuchodźe a Dažink (gmejna Lěwałd) na zapadźe.

Přez Dažin wjedźe statna dróha S115 (Kumwałd–Lubij) kaž tež kolesowanska šćežka na něhdyšej železniskej čarje mjez tutymaj městnomaj.

Ležownostne mjenaWobdźěłać

Michał Rostok naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Pastwišća, Izraelec haje, Bubonik, W Włosančkach, Dołki.[2]

StawiznyWobdźěłać

Prěnje naspomnjenje jako Dyzin abo Desen pochadźa z lěta 1242.[3] Ewangelska wjes bě hač do 19. lětstotka z wobsydstwom Budyskeho tachantstwa. Ewangelscy Dažinjenjo přisłušeja wot 16. lětstotka Ketličanskej wosadźe.

Po statistice Arnošta Muki měješe Dažin w lěće 1884 480 wobydlerjow, mjez nimi 348 Serbow (73 %) a 132 Němcow.[4] We wsy rěčeše so Lubijska narěč hornjoserbšćiny. Rěčna změna k němčinje sta so hłownje w prěnjej połojcy 20. lětstotka, tak zo zwěsći Arnošt Černik srjedź 1950tych lět serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 7,8 %.[5] Dźensa so we wjesce hižo njeserbuje.

Mjez 1928 a 1997 měješe Dažin swójske dwórnišćo při železniskeje čary Budestecy-Lubij, kotraž bu w lěće 1998 zawrjena.

WosobinyWobdźěłać

ŽórłaWobdźěłać

  1. Jurij Kral: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče. Maćica Serbska, Budyšin 1927.
  2. Michał Rostok: Ležownostne mjena. W: ČMS 40 (1887), str. 3–50, tu str. 7 (digitalizat).
  3. Dažin w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje (němsce)
  4. Ernst Tschernik: Die Entwicklung der sorbischen Bevölkerung. Akademie-Verlag, Berlin 1954, str. 104. → wšě wjeski
  5. Ludwig Elle: Sprachenpolitik in der Lausitz. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1995, str. 253. [592 wobydlerjow, z nich 36 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 5 z pasiwnymi, 5 serbskich dźěći a młodostnych, 546 bjez znajomosćow] → wšě wjeski

WotkazWobdźěłać

  Commons: Dažin – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije