Hłowny meni wočinić

Mały Wjelkow

wjes w Budyskim wokrjesu, měšćanski dźěl Budyšina

Mały Wjelkow (němsce Kleinwelka) je hornjołužiska wjes ze 773 wobydlerjemi, kotraž je wot lěta 1999 z měšćanskim dźělom Budyšina.

Mały Wjelkow
Kleinwelka
město: Budyšin
zagmejnowanje: 1999
wobydlerstwo: 773 (31. decembra 2018)[1]
wysokosć: 190–220 metrow n.m.hł.
51.21083333333314.394166666667190–220
póstowe čisło: 02625
předwólba: 03591
wotwodźene
słowa:
wobydler/ka:
Małowjelkowčan/-ka
adjektiw:
Małowjelkowski
skłonowanje:
Małeho Wjelkowa, Małemu Wjelkowej, Mały Wjelkow, Małym Wjelkowom, w Małym Wjelkowje
Mały Wjelkow
wikidata: Mały Wjelkow (Q159916)
Hłowny zachod parka sawrierow

Wobsah

GeografijaWobdźěłać

Mały Wjelkow leži na sewjeru wulkeho wokrjesneho města, na sewjerowuchod wot měšćanskeho dźěla Słona Boršć-Bolborcy a na sewjerozapad wot Ćichońcy.

 
Powětrowy wobraz wsy

StawiznyWobdźěłać

Prěnje historiske naspomnjenje Małeho Wjelkowa jako Welkaw opetz bě w lěće 1419.[2] Wot 1750tych lět natwarichu přiwisnicy Ochranowskeje bratrowskeje wosady, mjez nimi wjele Serbow, na ležownosćach Małowjelkowskeho kublerja Mateja Dołheho nowu koloniju, kotraž słužeše potom jako regionalny centrum pietizma a skutkowaše wosebje tež mjez Serbami we wokolinje. Mały Wjelkow sta so z kubłanišćom serbskeje wjesneje młodźiny a z wažnym centrumom serbskeho pismowstwa.[3] Twarjenja Ochranowskeje kolonije su so zwjetša hač do dźensnišeho zachowali.

Wot lěta 1890 měješe wjes zastanišćo při železniskej čarje Budyšin–Rakecy, kotraž wjedźeše wot 1908 hač do Wojerec. W lěće 1999 bu wosobowy wobchad zastajeny a 2001 so čara zawrě.

Hač do lěta 1999 bě Mały Wjelkow samostatna gmejna z wjesnymi dźělemi Wulki Wjelkow, Lubochow, Zajdow, Ćemjercy (wot 1936), Chelno a Miłkecy (wot 1973).

Hlej tež: Kulturne pomniki w Małym Wjelkowje

WobydlerstwoWobdźěłać

Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 96 wot cyłkownje 105 Małowjelkowčanow w starej wsy serbsce (91 %). W Ochranowskej koloniji běchu to jenož sto wot 500 wobydlerjow (20 %).[4] Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 w Małowjelkowskej gmejnje serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot hišće 31,1 %.[5]

LiteraturaWobdźěłać

  • Kleinwelka/Mały Wjelkow, Großwelka/Wulki Wjelkow und Kleinseidau/Zajdow. W: Oberlausitzer Heide- und Teichlandschaft (= Werte der deutschen Heimat. Zwjazk 67). 1. nakład. Böhlau, Köln/Weimar/Wien 2005, ISBN 978-3-412-08903-0, str. 254–259.
  • M. Kral: Stawizniske powěsće z našich serbskich wsow [=Serbska ludowa knihownja, čo. 44]. Budyšin, 1937, str. 3–41.

ŽórłaWobdźěłać

  1. staw: 31. decembra 2018; Statistiska rozprawa města Budyšina za IV. kwartal 2018, měrc 2019
  2. Mały Wjelkow w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje (němsce)
  3. Lubina Malinkowa: Mały Wjelkow – centrum serbskeho pismowstwa we 18. lětstotku. W Rozhledźe 1 (2019), str. 14–19.
  4. Ernst Tschernik: Die Entwicklung der sorbischen Bevölkerung. Akademie-Verlag, Berlin 1954. → wšě wjeski
  5. Ludwig Elle: Sprachenpolitik in der Lausitz. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1995, str. 245. [1851 wobydlerjow, z nich 443 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 30 z pasiwnymi, 102 serbskej dźěsći abo młodostnaj, 1276 bjez znajomosćow] → wšě wjeski

WotkazWobdźěłać

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije