Čorny januškowc
Schwarze Johannisbeeren Makro.jpg
Čorny januškowc (Ribes nigrum)
systematika
Domena Eukaryoty
Swět Rostlinstwo
  Eudikotyledony
Jadrowe eudikotyledony
rjad: (Saxifragales)
swójba: Kosmačkowe rostliny (Grossulariaceae)
ród: Januškowc[1] (Ribes)
družina: Čorny januškowc
wědomostne mjeno
Ribes nigrum
L.
Wobdźěłać
p  d  w
Information icon.svg

Čorny januškowc (Ribes nigrum) je kerk ze swójby kosmačkowych rostlinow (Grossulariaceae). Dalše serbske mjeno je čorny janski jahodowc. Jeho płód je čorna janska jahodka.

WopisWobdźěłać

Čorny januškowc je w lěću zeleny kerk, kotryž docpěje wysokosć wot 80 hač 150 cm (2 m). Rostlina njenjese ćernje. Wšě dźěle rostliny při rozrybowanju sylnje wonja, nimale njepřijomnje.

Młody wurostki su móškaće kosmate. Hałuzy su sylne.

ŁopjenaWobdźěłać

Měnjate łopjena su třolapate hač pjećlapate, dołho stołpikate, maja kulojty abo róžkaty wobrys, su na hornim boku nahe, njesu na delnim boku žołtojte žałzy a docpěja dołhosć wot 10 cm a šěrokosć wot hač do 10 cm. Při tym 3 lapy su wulke, ale 2 stej małkej. Na krótkich wurostkach kaž w promjenjach kopate wustupuja.

KćenjaWobdźěłać

Kćěje wot apryla hač meje. Zwjetša pjećličbne kćenja su njenapadnje zelenojte, znutřka blědźe čerwjenojte a steja po štyrjoch hač po dźesaćoch we wotestejacych abo dele wisacych kićach. Krónowe łopješka su zrunane a krótše hač wróćo křiwjene, husto kosmate keluškowe łopješka.

PłodyWobdźěłać

Kulowate płody su čorne, jědźne, brěčkate jahody, kotrež docpěja šěrokosć wot 10 hač 15 mm. Wone wot junija dozrawja a su bohate na witaminy.

StejnišćoWobdźěłać

Rosće we wólšowych žumpadłach, łučinowych lěsach a we włóžnych kerčinach na wodźiznowych brjohach. Ma radšo změnowłóžne hač mokre, humozne hlinjane a běłohlinjane pódy.

RozšěrjenjeWobdźěłać

Rostlina je předewšěm w srjedźnej a sewjernej Europje rozšěrjena, ale tež w sewjernej a wuchodnej Aziji wustupuje.

WužiwanjeWobdźěłać

Jahody so njewarjene jědźa abo k marmeladźe předźěłaja.

NóžkiWobdźěłać

  1. W internetowym słowniku: Johannisbeere

ŽórłaWobdźěłać

  • Bruno P. Kremer: Steinbachs Naturführer Bäume & Sträucher, ISBN 978-3-8001-5934-5, strona 274 (němsce)
  • Meyers Taschenlexikon Biologie, In 3 Bänden, 2. zwjazk, ISBN 3-411-12023-1, strona 55 (němsce)
  • Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, strona 456 (němsce)
  • Steinbachs Großer Pflanzenführer, ISBN 978-3-8001-7567-3, strona 296 (němsce)
  • Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005.
  • Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
  • Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)
  • Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)

Eksterne wotkazyWobdźěłać

« Čorny januškowc » w druhich wikimediskich projektach :

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije