Hłowny meni wočinić

Žuricy

wjes w Budyskim wokrjesu, gmejnski dźěl Pančic-Kukowa

Žuricy (němsce Säuritz) su wjes w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin, kotraž słuša ke gmejnje Pančicy-Kukow. Maja 98 wobydlerjow.[2]

Žuricy
Säuritz
gmejna: Pančicy-Kukow
zagmejnowanje: 1974 (do Wotrowa)
wobydlerstwo: 98 (31. decembra 2017)[1]
přestrjeń: 3 km²
wysokosć: 249–261 metrow n.m.hł.
51.19138888888914.1675249–261
póstowe čisło: 01920
předwólba: 035796
Powětrowy wobraz wsy

Powětrowy wobraz wsy

wikidata: Žuricy (Q10817604)

Wobsah

GeografijaWobdźěłać

 
Burski statok w Žuricach

Wjeska namaka so we wužłobinje zapadołužiskeje pahórčiny něhdźe štyri kilometry juhowuchodnje Halštrowa. Na wjace hač 280 metrow wysokich kopcach zapadnje a sewjerozapadnje Žuric namaka so granodiorit blisko pod zemju. Wjesne hona maja přestrjeń wot 3 km².

Žuricy wobsteja zwjetša z tři- a štyristronskich statokow, nimo toho namakaja so we wjesce hišće wjacore tykowane chěže.

Susodne wsy su Kašecy a Hłupońca w sewjerowuchodźe, Porchow w juhu a Jědlow w sewjerozapadźe.

StawiznyWobdźěłać

Wjes naspomni so k prěnjemu razej we wopismje klóštra Marijina hwězda z lěta 1357 jako Zuricz. Woznam wjesneho mjena je dotal njejasny. Za lěto 1476 je knježe sydło zapisane, kiž so pak pozdźišo jenož hišće jako wudwor pomjenowaše. Hač do 19. lětstotka dyrbjachu někotre burske statoki klóštrej dawki płaćić. W 17. lětstotku dóńdźe k njeměram, jako zwyši klóšter dawki. W lěće 1652 wotpokazachu Žuričenjo žadanje klóštra, přichodnje za njón předźeno přasć.

WobydlerstwoWobdźěłać

Podaća po cencusu 2011; staw: 9.5.2011[3] Žuricy gmejna
ličba wobydlerjow 104 2141
ličba domjacnosćow 39 767
wosoby na domjacnosć 2,6 2,6
swójby 31 606
bydlenske twarjenja 33 549
bydlenska přestrjeń na wosobu (m²) 40,0 37,4
přerězna staroba w lětach 41,7 43,2
kwocient młodostnycha 27 24
kwocient starychb 28 30
podźěl prózdne stejacych bydlenjow 2,4 % 2,8 %
a: poměr ličby wosobow pod 18 lětami k 100 wosobam mjez 18 a 65
b: poměr ličby wosobow nad 65 lětami k 100 wosobam mjez 18 a 65

Po Mukowej statistice mějachu Žuricy we 1880tych lětach 157 wobydlerjow, mjez nimi 86 Serbow (55 %) a 71 Němcow.[4] Arnošt Černik zwěsći 1956 serbskorěčny podźěl wobydlerstwa Žuričanskeje gmejny wot jenož hišće 38,2 %.[5] Hač do dźensnišeho leži wjeska při rěčnych mjezach serbšćiny.

W lěće 1925 bě mjez 164 wobydlerjemi 93 ewangelskich (57 %) a 71 katolskich. Žuricy su nimo Kašec a Hłupońcy jedna z třoch gmejnskich dźělow Pančic-Kukowa bjez katolskeje wjetšiny. Ewangelscy wěriwi słušeja wot lěta 1875 k Porchowskej wosadźe (prjedy do Hodźija), katolscy chodźa wot 1772 do Wotrowa.

WosobinyWobdźěłać

  • Jakub Cyž (1901–55) – narodny prócowar, podpěrowar antifašistow
  • Jan Cyž (1898–1985) – jurist, nakładnik a Budyski krajny rada; rodźeny w Žuricach
  • Jurij Cyž (1904–47) – prawiznik a kulturny prócowar
  • Michał Cyž (1858–1947) – prawiznik, zarjadnik Serbskeho domu

ŽórłaWobdźěłać

  • Lausitzer Bergland um Pulsnitz und Bischofswerda (= Werte unserer Heimat. Zwjazk 40). 1. nakład. Akademie Verlag, Berlin 1983, str. 58sl.
  • Žuricy w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje (němsce)
  1. staw: 31. decembra 2017; am-klosterwasser.de
  2. 2017; am-klosterwasser.de
  3. Statistiski krajny zarjad Sakskeje: gmejna Pančicy-Kukow (němsce)
  4. Ernst Tschernik: Die Entwicklung der sorbischen Bevölkerung. Akademie-Verlag, Berlin 1954, str. 100. → wšě wjeski
  5. Ludwig Elle: Sprachenpolitik in der Lausitz. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1995, str. 252. [186 wobydlerjow, z nich 53 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 0 z pasiwnymi, 18 serbskich dźěći a młodostnych, 115 bjez znajomosćow] → wšě wjeski

WotkazWobdźěłać

  Commons: Žuricy – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije