Spale

wjes w Budyskim wokrjesu, gmejnski dźěl Kulowa

Spale (němsce Spohla) su wjes z 395 wobydlerjemi[2] w sakskej Hornjej Łužicy. Leža w Budyskim wokrjesu a słušeja ke Kulowej. Wjeska płaći jako ródne městno powěstneho kuzłarja Měrćina Pumpota.

Spale
Spohla
město: Kulow
zagmejnowanje: 1995
wobydlerstwo: 395 (31. decembra 2016)[1]
přestrjeń: 8,65 km²
wysokosć: 121 metrow n.m.hł.
51.40555555555614.269444444444121
póstowe čisło: 02997
předwólba: 035725
wotwodźene
słowa:
wobydler/ka:
Spalowčan/ka
adjektiw:
Spalowski
skłonowanje:
Spalow, Spalam, Spale, Spalemi, w Spalach
Spalowski delni młyn w lěće 1988

Spalowski delni młyn w lěće 1988

wikidata: Spale (Q160674)

StawiznyWobdźěłać

Prěnje historiske naspomnjenje jako Spole[3] pochadźa z lěta 1374. Ležownostne knjejstwo měješe přez lětstotki zwjetša Wojerowske stawowe knjejstwo.

We wobłuku nacionalsocialistiskeho přemjenowanja łužiskich wsow dóstachu Spale w lěće 1936 ze serbšćiny přełožene němske mjeno Brandhofen. Hnydom po kóncu Druheje swětoweje wójny rozsudźi so nowowolena wjesna rada na swojim prěnim posedźenju w nowembrje za wróćenje stareho mjena.[4]

WobydlerstwoWobdźěłać

Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy wšitcy 374 Spalowčenjo serbsce.[5] Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 hišće serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot hišće 76 %.[6] Ewangelscy Spalowčenjo přisłušeja Kulowskej wosadźe.

W lěće 1955 nošachu hišće 100 žonow w Spalach Wojerowsku serbsku drastu, 1969 běchu to jenož hišće 55 a w lěće 2000 dźesać. Poslednja drastynošerka, Lejna Mitašowa, zemrě w aprylu 2019.[7]

WobrazyWobdźěłać

WosobinyWobdźěłać

 
Powětrowy wobraz Spalow ze zapada

LiteraturaWobdźěłać

  • Marko Grojlich: Mjez horami a holu. Wjesne zapiski. LND, Budyšin 1998, str. 85–87

ŽórłaWobdźěłać

  1. staw: 31. decembra 2016; Podaća měšćanskeho zarjadnistwa Kulow
  2. 31. decembra 2016; Podaća měšćanskeho zarjadnistwa Kulow
  3. Spale w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje (němsce)
  4. Katrin Demczenko: [https://www.saechsische.de/plus/pumphut-weckt-neugier-auf-die-geschichte-spohla-5199200.html Pumphut weckt Neugier auf die Geschichte. W: SZ Wojerecy, 29. apryla 2020.
  5. Ernst Tschernik: Die Entwicklung der sorbischen Bevölkerung. Akademie-Verlag, Berlin 1954. → wšě wjeski
  6. Ludwig Elle: Sprachenpolitik in der Lausitz. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1995, str. 250. [412 wobydlerjow, z nich 238 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 9 z pasiwnymi, 66 serbskich dźěći a młodostnych, 99 bjez znajomosćow] → wšě wjeski
  7. Sigrun Nazdalina: Serbska drasta we Wojerowskej wosadźe. W: Pomhaj Bóh 6/2020, str. 6

WotkazWobdźěłać

  Commons: Spale – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije