Hłowny meni wočinić

Wěteńca

wjes w Budyskim wokrjesu, gmejnski dźěl Njebjelčic

Wěteńca (němsce Dürrwicknitz) je hornjołužiska wjeska z 58 wobydlerjemi[2] w srjedźišću Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša wot lěta 1974 k Njebjelčanskej gmejnje. Jedna so wo po wobydlerstwje najmjeńši gmejnski dźěl Njebjelčic.

Wěteńca
Dürrwicknitz
gmejna: Njebjelčicy
zagmejnowanje: 1957 (do Miłoćic)
wobydlerstwo: 58 (31. decembra 2018)[1]
wysokosć: 188 metrow n.m.hł.
51.25305555555614.188333333333188
póstowe čisło: 01920
předwólba: 03578
Pohlad Wěteńcy

Pohlad Wěteńcy

wikidata: Wěteńca (Q1272247)

GeografijaWobdźěłać

Wěteńca leži něhdźe sydom kilometrow juhowuchodnje Kamjenca w serbskich Horjanach nad dolinu rěčki Jawory. Susodne wsy su Smječkecy w sewjerowuchodźe, Wudwor we wuchodźe, Pančicy w juhu, Miłoćicy w juhozapadźe a Serbske Pazlicy w sewjerozapadźe. Typiske za wjesny napohlad su třistronske dwory z wulkimi wrotami.

 
Powětrowy wobraz z juha

StawiznyWobdźěłać

 
Modlerski stołp wuchodnje Wěteńcy

Prěnje historiske naspomnjenje jako Witeniz sta so hižo w lěće 1225.[3] Přez Wěteńcu wjedźeše tehdy wažna wikowanska dróha Via regia. Ležownostne knjejstwo měješe nanajpozdźišo wot lěta 1600 klóšter Marijina hwězda. W třicećilětnej wójnje šwedske jednotki wjesku nadpadnychu a ju wurubichu.

1759 naspomni so wjeska jako Wiednitz a dósta k lěpšemu rozeznawanju wot sewjerozapadnje Kamjenca ležaceje Wětnicy (němsce tež Wiednitz) předwěšk Dürr-. Tónle dodatk wobchowa so tež při přemjenowanju do Wicknitz.

1886 zniči woheń wulki dźěl Wěteńcy, kotruž pak po tym zaso natwarichu.

Hač do lěta 1957 bě Wěteńca samostatna krajna gmejna, potom zagmejnowa so do Miłoćic a 1974 do Njebjelčic.

PomnikiWobdźěłać

Wuchodnje wjeski, při křižowanišća pućow do Wudworja a Pančic, steji modlerski stołp z lěta 1789, kiž bu 1862 wobnowjeny.

Hlej tež: Lisćinu kulturnych pomnikow we Wěteńcy

WobydlerstwoWobdźěłać

Podaća po cencusu 2011; staw: 9.5.2011[4] Wěteńca gmejna
ličba wobydlerjow 54 1196
ličba domjacnosćow 17 411
wosoby na domjacnosć 3,2 2,9
swójby 15 366
bydlenske twarjenja 13 336
bydlenska přestrjeń na wosobu (m²) 32,4 36,6
přerězna staroba w lětach 47,5 41,6
kwocient młodostnycha 26 28
kwocient starychb 48 26
podźěl prózdne stejacych bydlenjow 0 % 3,8 %
a: poměr ličby wosobow pod 18 lětami k 100 wosobam mjez 18 a 65
b: poměr ličby wosobow nad 65 lětami k 100 wosobam mjez 18 a 65

W lěće 1884 měješe Wěteńca po Mukowej statistice 74 wobydlerjow, mjez nimi 73 Serbow.[5] Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot 90,3 %.[6] Hač do dźensnišeho maja nimale wšitcy wobydlerjo serbšćinu jako maćeršćinu.

1925 bě 78 wot cyłkownje 79 wobydlerjow katolskeje konfesije. Kaž susodni Miłočenjo přisłušeja Wěteńčanscy katolikojo ze starodawna Chróšćanskej wosadźe.

W poslednich 65 lětach spada ličba wobydlerstwa wot 86 (1950) na 50 (2014).

WosobinyWobdźěłać

  • Gerat Libš (1935–2012) – basnik; we Wěteńcy so narodźił


ŽórłaWobdźěłać

  1. staw: 31. decembra 2018; am-klosterwasser.de
  2. staw: 31. decembra 2018; am-klosterwasser.de
  3. Wěteńca w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje (němsce)
  4. Statistiski krajny zarjad Sakskeje: gmejna Njebjelčicy (němsce)
  5. Ernst Tschernik: Die Entwicklung der sorbischen Bevölkerung. Akademie-Verlag, Berlin 1954, str. 97. → wšě wjeski
  6. Ludwig Elle: Sprachenpolitik in der Lausitz. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1995, str. 251. [72 wobydlerjow, z nich 49 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 0 z pasiwnymi, 16 serbskich dźěći a młodostnych, 7 bjez znajomosćow] → wšě wjeski

WotkazWobdźěłać

  Commons: Wěteńca – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije