Wšědny hrab
Illustration Carpinus betulus0.jpg
Wšědny hrab (Carpinus betulus)
systematika
Domena Eukaryoty
Swět Rostlinstwo
  Rosidy
Eurosidy I
rjad: (Fagales)
swójba: Brězowe rostliny (Betulaceae)
podswójba: Lěskowe rostliny (Coryloideae)
ród: Hrab[1][2][3] (Carpinus)
družina: Wšědny hrab
wědomostne mjeno
Carpinus betulus
L.
Wobdźěłać
p  d  w
Information icon.svg
Carpinus betulus

Wšědny hrab (Carpinus betulus) je štom ze podswójby lěskowych rostlinow (Coryloideae) znutřka swójby brězowych rostlinow (Betulaceae)

Po někotrych žórłach je družina swójby lěskowych rostlinow (Corylaceae).

WopisWobdźěłać

Wšědny hrab je štom, kotryž docpěje wysokosć wot 20 (25) m.

Króna je šěroka a kulojta.

Starše zdónki maja podołhostne ropy a brózdy. Skora je hładka a šěra.

ŁopjenaWobdźěłać

Łopjena su dołhojće-jejkojte, docpěja dołhosć wot 5 hač 11 cm a kaž žłobičkaty blach dla zapušćenych łopjenowych rjapkow wupadaja. Wone su zwjetša njesymetriske, dwójce zubate a swětłozelene. Młode łopjena su móškate.

Jich nazymske barbjenje je žołte.

KćenjaWobdźěłać

Kćěje wot apryla hač meje. Kwětnistwa z łopjenami jewja. Muske kćenja nimaja kćenjowe łopješka a steja po jednym w rozporach nošnych łopješkow walcojtych mickow. Žónske kćenja maja njenahladnu kćenjowu wobalku, njesu tři předłopješka a steja w čumpatych mickach.

PłodyWobdźěłać

Płody je blědožołti, 5-10 mm dołhi worjech a njesu tři-kónčny lětanski organ.

StejnišćoWobdźěłać

Rosće w žiwych płotach a na lěsnych kromach.

RozšěrjenjeWobdźěłać

Rostlina je předewšěm w srjedźnej a južnej Europje rozšěrjena, při čimž sewjernje hač do južneje Šwedskeje wustupuje.

NóžkiWobdźěłać

  1. Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče. Hornjoserbsko-němski słownik. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2005, ISBN 3-7420-1920-1, str. 154.
  2. W internetowym słowniku: Hainbuche
  3. W internetowym słowniku: Weißbuche

ŽórłaWobdźěłać

  • Botanica, Bäume und Sträucher, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4467-7, strona 199 (němsce)
  • Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, strona 434 (němsce)
  • Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 400 (němsce)
  • Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005.
  • Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
  • Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)
  • Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)

WotkazyWobdźěłać

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije