Žołte črijki
Aconitum lycoctonum vulparia01.jpg
Žołte črijki
systematika
Domena Eukaryoty
Swět Rostlinstwo
rjad: (Ranunculales)
swójba: Maslenkowe rostliny (Ranunculaceae)
podswójba: Ranunculoideae
tribus: Delphinieae
ród: Črijki[1] (Aconitum)
družina: Žołte črijki
wědomostne mjeno
Aconitum lycoctonum
L.
Wobdźěłać
p  d  w
Information icon.svg
Gatunek trujący.svg

Žołte črijki (Aconitum lycoctonum) je rostlina ze swójby maslenkowych rostlinow (Ranunculaceae). Dalše serbske mjeno je wjelkimór.

WopisWobdźěłać

Žołte črijki je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 50 hač do 150 cm.

ŁopjenaWobdźěłać

Łopjena su rukojte dźělene. Spódnje łopjena su dołho stołpikate a hač nimale do spódy rukojte 5- hač 7-dźělne. Nastołpikowe łopjena krótšo stołpikate abo sedźace a 3- hač 5-dźělne.

KćenjaWobdźěłać

Kćěje wot junija hač do awgusta. Blědožołte kćenja njesu wysoki, šwižny helmik, kotryž je 3 raz tak wysoki jako šěroki, zwjetša steja w jednorych abo rozhałuzowacych kićach a docpěja wysokosć wot 1,5 hač do 2 cm.

StejnišćoWobdźěłać

Rosće we wudolinowych lěsach a čerstwych hač włóžnych lisćowych naměšanych lěsach, łučinowych lěsach.

RozšěrjenjeWobdźěłać

Rostlina je w horinach srjedźneje a južneje Europy rozšěrjena.

WužiwanjeWobdźěłać

SystematikaWobdźěłać

  • němsce Wolfs-Eisenhut (Aconitum lycoctonum subsp. lycoctonum) - z křiwokosmatymi kćenjowymi stołpikami
  • němsce Fuchs-Eisenhut (Aconitum lycoctonum subsp. vulparia - prjedy A. vulparia) - z zrunanje wotstejo kosmatymi kćenjowymi stołpikami

NóžkiWobdźěłać

  1. Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče. Hornjoserbsko-němski słownik. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2005, ISBN 3-7420-1920-1, str. 72.

ŽórłaWobdźěłać

  • Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, strona 146, z wědomostnym mjenom Aconitum vulparia (němsce)
  • Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 316 (němsce)
  • Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005.
  • Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
  • Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)
  • Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)

Eksterne wotkazyWobdźěłać

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije