Piranha (łaćonsce Serrasalmus) słuša k družinje kosćowych rybow. Cyłkownje je pjeć rodow znate. Wón móže dołhosć wot 10 do 35 centimetrow docpěć a je někak 0,5 do 2 kg ćežki. Docpěje starobu wot někak pjeć do 15 lět. Ze swojej šěrej, namódrej, zelenojtej abo tež načerwjenej barbu móže so wón we wodźe jara derje tarnować. Piranha je wodnjo aktiwny a je w skupinje rybow swojeje družiny žiwy. Přirodne njepřećele tuteje ryby su wjetše rubježne ryby abo tež wjetše piranhe. Piranha njeje wot wotemrěća wohrožene a dawaja wjace hač 30 wšelake družiny.

Čerwjeny piranha
Serrasalmus distribution map.svg

CyrobaWobdźěłać

Jeho sylne kusadło je bjez dźěrje kaž piła natwarjeny a sedźi kruty w čelesnowym kosću. Kónčkojte a wótre zuby móža hač do 4 cm dołhe być. Piranha móže ze zubami a ze swojej wurjadnej muskulatury wulke dźěle z druhich rybow wutorhnyć abo tež druhe ryby, kiž su samo wjetše hač wón sam morić. Za čłowjeka je njestrašny, jenož jara zrědka dawaja pady, hdźež su přez piranhe chutne zranjenja nastali. Piranhe tež zežeru sćerb a chore zwěrjata. Z tym su jara wažne za ekologiski system, dokelž zadźěwaja tak epidemijam.

Žiwjenski rumWobdźěłać

Piranha pochadźa z Južneje Ameriki a so tam tež rozpřezdrěwaše. Ale tež we druhich kóncach swěta wón so rozpřezdrěwaše. Tak namakamy jeho dźensa tež w Orinoko, Guyana, Amazonas, Rio Sao Francisko, Rio Paraguay a jich pódlanskich rěkach. Potajkim namakamy jeho we wulkich rěkach a stejacych a běžacych wodźiznach ze słódkej wodu.

RozmnoženjeWobdźěłać

W starobje wot někak 12 měsacow do 24 měsacow je piranha splažnozrały a so poruje. Žónske zwěrjo połoži někak 100 do 500 abo samo 600 jeja do jamy kiž je muske zwěrjo do toho spřihotował. Muske zwěrjo přewza tež intensiwne lehnjenje a po sydom dnjow su z larwow swobodnje płuwace ryby nastali.

KlasifikacjiaWobdźěłać

  • Serrasalmus altispinis
  • Serrasalmus altuvei
  • Serrasalmus auriventris
  • Serrasalmus brandtii
  • Serrasalmus compressus
  • Serrasalmus eigenmanni
  • Serrasalmus elongatus
  • Serrasalmus emarginatus
  • Serrasalmus geryi
  • Serrasalmus gibbus
  • Serrasalmus gouldingi
  • Serrasalmus hastatus
  • Serrasalmus hollandi
  • Serrasalmus humeralis
  • Serrasalmus irritans
  • Serrasalmus maculatus
  • Serrasalmus manueli
  • Serrasalmus marginatus
  • Serrasalmus medinai
  • Serrasalmus nalseni
  • Serrasalmus neveriensis
  • Serrasalmus nigricans
  • Serrasalmus nigricauda
  • Serrasalmus odyssei
  • Serrasalmus rhombeus
  • Serrasalmus sanchezi
  • Serrasalmus scotopterus
  • Serrasalmus serrulatus
  • Serrasalmus spilopleura
  • Serrasalmus stagnatilis
  • Serrasalmus undulatus

WotkazWobdźěłać

  Commons: Serrasalminae – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije