Jurij Libš: Rozdźěl mjez wersijomaj

2.244 bajtow přidatych ,  před 4 lětami
dodawk
(dodawk)
[[Dataja:Baćoń – Libš a Špitank.jpg|mini|Row Jurja Libša při [[Baćoń]]skej cyrkwi]]
 
'''Jurij Libš''' ({{wrěči|de}} ''Georg Liebsch''; * [[17. nowembra]] [[1857]] w [[Miłoćicy|Miłoćicach]], † [[29. měrca]] [[1927]] w [[Budyšin]]je) bě farar[[Serbja|serbski]] wkatolski Budyšinjefarar, spisowaćel, serbskia rěčespytnik, awtorkaž prěnjejetež wuběrnejeawtor hornjołužiskejehornjoserbskeje składbygramatiki (1884). Napisa tež syłu drobnych, žiwjenjopisnych naćiskow do ''[[Łužica (časopis)|Łužicy]]'' a ''[[Serbske Nowiny|Serbskich Nowin]]''.
 
== Žiwjenje ==
Bě wot 1875 čłon [[Maćica Serbska|Maćicy Serbskeje]].
Narodźi so jako syn Miłočanskeho kublerja a běše wot 1873 do 1879 a znowa wot 1881 do 1883 chowanc [[Serbski seminar|Serbskeho seminara]] w [[Praha|Praze]], hdźež wopytowaše wot 1873 do 1879 němskorěčny Małostronski gymnazij. Po wojerskej słužbje w [[Budyšin]]je nawróći so do čěskeje stolicy, zo by tam studował teologiju. Po zakónčenju studija skutkowaše najprjedy jako kapłan w [[Ralbicy|Ralbicach]] (1884), potom w [[Drježdźany|Drježdźanach]] (1885–88) a w [[Seitendorf]]je (1888/89).
 
Wot 1889 do 1893 bě katechet a tachantski prědar w Budyšinje a w lěće 1893 nastupi město jako kapłan w nowozałoženej [[Baćoń]]skej wosadźe. 1902 přewza tamniše farske městno. 1910 poda so na wuměnk do [[Žitawa|Žitawy]], nawróći so pak w lěće 1917 do Budyšina, hdźež bydleše poslednje dźesać lět.
Jeho row nadeńdźe so při [[Baćoń]]skej cyrkwinskej muri.
 
== Skutkowanje ==
W Praze bě Libš čłon serbskeho towarstwa ''[[Serbowka]]'' a wot 1877 do 1883 jeho starši. Za čas studija započa literarnje skutkować a napisa rjad nastawkow do zwjazkow Serbowki, mjez druhim powěsće z erta ludu, portrety wuznamnych Słowjanow, powědančka a přełožki z druhich słowjanskich rěčow. Přinošowaše tež do ''[[Lipa Serbska|Lipy Serbskeje]]'', ''[[Łužičan (časopis)|Łužičana]]'' a do ''[[Katolski Posoł|Katolskeho Posoła]]'' a pozdźišo tež do ''[[Łužica (časopis)|Łužicy]]'' a ''[[Krajan]]a''. Wot 1890 wozjewješe w ''[[Serbske Nowiny|Serbskich Nowinach]]'' zwjetša přełožene powědančka předewšěm z čěskeje literatury. Jeho w Posole wozjewjene powědančka wuńdźechu 1920/21 w dwěmaj knižkomaj.
 
Libšowe najwuznamniše dźěło ''Syntax der wendischen Sprache in der Oberlausitz'' (Budyšin 1884) nasta jako wuraz nahladow [[młodoserbske hibanje|młodoserbskeho hibanja]] wo rěčnej kulturje a kodifikaciji spisowneje rěče. Libš zepěraše so na staw ludoweje rěče a bjerješe přikłady z ludoweje folklory. Metodiski zakład za Libšowu syntaksu bě teorija rěče słowakskeho slawista [[Martin Hattala|Martina Hattale]]. Njeporadźi so jemu, přihotować jeje druhe wudospołnjene wudaće ani napisać přirunowacu hornjo- a delnjoserbsku gramatiku.
 
Jurij Libš bě wot 1875 čłon [[Maćica Serbska|Maćicy Serbskeje]]. Jeho row nadeńdźe so při [[Baćoń]]skej cyrkwinskej muri.
 
== Žórła ==
* [[Josef Páta]]: ''Lužickosrbská čítanka'', [http://texty.citanka.cz/pata/scZ-4.html online]
 
== WotkazWotkazaj ==
{{Wikisource|Jurij Libš}}
* [https://www.serbski-institut.de/de/Libs-Jurij/2649/ Biografija], Serbski institut
[[Kategorija:Serb]]
[[Kategorija:Awtor]]
[[Kategorija:Rěčespytnik]]
[[Kategorija:Serbska literatura]]
[[Kategorija:Literatura (19. lětstotk)]]
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije