Genocid Armenjanow: Rozdźěl mjez wersijomaj

5 bajtow wotstronjenych ,  před 5 lětami
S
žane zjeće
(stilowe polěpšenja)
SKeine Bearbeitungszusammenfassung
'''Genocid Armenjanow''' bě jedyn z prěnich systematiskich [[genocid]]ow 20. lětstotka. Wón sta so za čas [[Prěnja swětowa wójna|Prěnjeje swětoweje wójnje]] pod zamołwitosću młodoturkowskeho, wot ''Komiteja za jednotu a postup'' tworjeneho knježerstwa [[Osmaniske mócnarstwo|Osmaniskeho mócnarstwa]]. Při masakerach a smjertnych pochodach, kotrež so hłownje w lětomaj [[1915]] a [[1916]] wotměchu, zahinychu po wšelakich trochowanjach mjez 300.000<ref name="Kamuran Gürün">Kamuran Gürün: ''Ermeni Dosyası.'' 3. nakład. Ankara 1985, str. 227.</ref> a wjace hač 1,5&nbsp;milionow<ref>Akta čo. 1916-10-04-DE-002; Radowitz wot 4. oktobra 1916. W: Wolfgang Gust (wud.): ''Der Völkermord an den Armeniern 1915/16. Dokumente aus dem Politischen Archiv des deutschen Auswärtigen Amtes''. Zu Klampen Verlag, Springe 2005, ISBN 3-934920-59-4, str.&nbsp;519 – [http://www.armenocide.net/armenocide/armgende.nsf/$$AllDocs/1916-10-04-DE-002 online]</ref> ludźi. Trochowanja k ličbje [[Armenjenjo|Armenjanow]], kotřiž so přez přesćěhowanja w předchadźacymaj lětdźesatkomaj morichu, wariěrowa mjez 80.000 a 300.000.<ref name="akcam"> Taner Akçam: ''A Shameful Act. The Armenian Genocide and the Question of Turkish Responsibility.'' New York 2006, str. 42.</ref> [[24. apryla|24. apryl]], dźeń, na kotrymž so 1915 deportacija armenskeje elity z [[Konstantinopel|Konstantinopla]] zahaji, płaći w [[Armenska|Armenskej]] jako wopomnjenski dźeń genocida.
 
Podawki, kotrež wot Armenjanow samych ze zapřijećom ''Aghet'' – „katastrofa“ – pomjenuja, su přez wobšěrny dokumentariski material z najwšelakorišich žórłow wobkrućene.<ref name="Niall Ferguson">Niall Ferguson: ''Krieg der Welt. Was ging schief im 20. Jahrhundert?'' Berlin 2006, str.&nbsp;257slsl.</ref> Po wšěm swěće připóznawajapřipóznaje nanajwjetšinajwjetši dźěl historikarjowstawiznarjow woprawdźitosć tutehotutoho ludomordarstwa.<ref name="Rainer Hermann">Rainer Hermann: ''Wohin geht die türkische Gesellschaft? Kulturkampf in der Türkei.'' München 2008, str.&nbsp;221.</ref> Armenjenjo widźa w nim njepokućenu njeprawdu a žadaja sej hižo lětdźesatki přiměrjene wopominanje tež w [[Turkowska|Turkowskej]]. Nawopak zaprěje oficielny turkowski stawiznopis a knježerstwo z Osmaniskeho mócnarstwa wuchadźaceje Turkowskeje republiki, zo jednaše so scyła wo ludomordarstwo. Woni woznamjenjuja deportacije jako „wójnske wěstotne naprawy“, kotrež běchu trjeba, dokelž Armenjenjo Osmaniske mócnarstwo přeradźichu, jeje tehdyšich wójnskich přećiwnikow podpěrachu a masaker na muslimach skućichu.<ref name="kultur.gov.tr">[http://www.kultur.gov.tr/DE/belge/3-10779/eski2yeni.html Strony kulturneho a turistiskeho ministerstwa Turkowskeje republiki.] (Memento wot 11. januara 2012 na ''Internet Archive'')</ref> Smjertne pady wjedu woni na njezbožowne wobstejnosće a jeničce jednotliwe nadpady wróćo.<ref name="ZfT">Stiftung für Türkeistudien und Integrationsforschung (wud.): ''Das Ethnische und religiöse Mosaik der Türkei und seine Reflexionen auf Deutschland.'' Münster 1998, str.&nbsp;58.</ref> Zwada wo připóznaće genocida jako historisku woprawdźitosć poćežuje hač do dźensnišeho poćah mjez Turkowskej a Armeniskej na jednej stronje kaž tež mnohimi zapadnymi statami na tamnej stronje.<ref name="Seyhan Bayraktar">Seyhan Bayraktar: ''Politik und Erinnerung: Zwischen Nationalismus und Europäisierung: der Diskurs über den Armeniermord in der Türkei.'' Bielefeld 2010, str.&nbsp;180sl. a str.&nbsp;133–177.</ref>
 
Z genocidom a wuhnaćom Armenjanow po 1915 pozhubi so zdobom zapadna warianta [[Armenšćina|armenskeje rěče]], kotraž běše w [[Anatoliska|Anatoliskej]], we wuchodnym a južnym dźělu dźensnišeje Turkowskeje rozšěrjena. Dźensa rěči so zapadna armenšćina hišće wot Armenjanow w diasporje, wosebje w [[Libanon]]je a [[Zjednoćene staty Ameriki|Zjednoćenych statach]].
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije