Wokołkowe rostliny: Rozdźěl mjez wersijomaj

4.278 bajtow wotstronjenych ,  před 9 lětami
→‎Systematika: dodawk, korektura, -wotrězk, kotryž nětko je samostatnym nastawku
(→‎Azorelloideae: dodawk, korektura)
(→‎Systematika: dodawk, korektura, -wotrězk, kotryž nětko je samostatnym nastawku)
[[Dataja:Flannel Flower Henry Head2 email.jpg|miniatur|''[[Actinotus helianthi]]''.]]
 
* [[Mackinlayoideae]] Plunkett & Lowry su zwjetša wodrjewjace rostliny. Najwjetše družiny rostu w regionach wokoło južneho Pacifika, ród ''Centella'' předewšěm w Južnej Africe. Eksistuje šěsć rodow z 67 družinami <ref name="PlunkettEtAl2004"> Gregory M. Plunkett, G. T. Chandler, P. P. Lowry II, S. M. Pinney & T. S. Sprenkle: ''Recent advances in understanding Apiales and a revised classification'', W: ''South African Journal of Botany'', Volume 70, Nr. 3, 2004, S. 371–381. </ref>:
** ''[[Actinotus]]'' Labill.: Z něhdźe 18 družinami.
** ''[[Apiopetalum]]'' Baill.
** ''[[Spananthe]]'' Jacq.
 
[[Dataja:Opopanax chironium0.jpg|miniatur|''[[Opopanax chironium]]'']]
=== Apioideae ===
* [[Apioideae]] Drude, inklusiwnje taksonow něhdyšich Saniculoideae Burnett.<ref name="Magee et al. 2010"/> Tuta podswójba njewobsedźi žane pódlanske łopjena. Samenanlagen su tenuinucellat, Endokarp wobsteji z woršty bańkow a njeje lignifikowany. Łopjena su zwjetša wjacekróć dźělene abo njedźělene. Kwětnistwa su zwjetša dwójne wokołki. Dźělne płody móžeja Fruchthalter (karpophor) měć a wobsedźa wjace mjenje wurazne wolijowe chódby. Wone maja terpenoidy kaurenoweho typa. Eksistuje nětko z taksonami něhdyšich Saniculoideae wjace hač 400 rodow z něhdźe 3500 družinami. Wone su swětodaloko rozšěrjene, tola ze ćežišćom w sewjernych temperatnych conach. Einige wenige taksony su wodrjewjene, na&nbsp;př. někotre družiny wot ''Bupleurum'' a ''Myrrhidendron''. Ličba chromozomow je n&nbsp;=&nbsp;11 (8, 9, 12). Wo znutřkownej systematice tuteje podswójby hlej [[Apioideae|Hłowny nastawk: Apioideae]].
{{translate}}
[[Dataja:Athamanta cretensis1.jpg|thumb|[[Alpen-Augenwurz]] (''Athamanta cretensis''), młode płody]]
[[Dataja:OenantheAquatica.jpg|miniatur|[[Großer Wasserfenchel]] (''Oenanthe aquatica'')]]
* [[Sróčnik (ród)|Sróčnik]] (''Aegopodium'')
* [[Konjaca pětruška]] (''Aethusa cynapium'')
* [[Knorpelmöhren]] (''Ammi'')
** ''[[Ammi majus]]''
* [[Koprik (ród)]] (''Anethum'')
** [[Koprik]]<ref>{{Prawopisny2005|strona=210}}</ref><ref>{{boehmak|titul= Dill}}</ref> (''Anethum graveolens'')
* [[Lěkarski dźehel]] (''Angelica''): Z něhdźe 110 družinami:
** [[Arznei-Engelwurz|Engelwurz]] (''Angelica archangelica'')
* [[Korbjenk]] (''Anthriscus'')
* [[Selerij]]<ref>{{Prawopisny2005|strona=452}}</ref><ref>{{boehmak|titul= Sellerie}}</ref> (''Apium'')
* ''[[Arracacia]]'': Z něhdźe 55 družinami.
* [[Alpen-Augenwurz|Augenwurz]] (''Athamanta'')
* [[Berle (Gattung)|Berle]] (''Berula''):
** [[Schmalblättriger Merk]] (''Berula erecta'')
* [[Stinkkoriander]] (''Bifora'')
** [[Strahliger Hohlsame]] (''Bifora radians'')
* [[Knollenkümmel]] (''Bunium'')
* [[Přerostnik]] (''Bupleurum''): Z něhdźe 190 družinami.
* [[Kimjelčka (ród)]]<ref name="prawopisny">{{Prawopisny2005|strona=192|hesło="Kümmel"}}</ref> <ref name="boehmak">{{boehmak|titul= Kümmel}}</ref> (''Carum'')
** [[Kimjelčka]]<ref name="prawopisny"/><ref name="boehmak"/> (''Carum carvi'')
** ''[[Carum multiflorum]]''
* [[Dźernowc]] (''Caucalis'')
** [[Möhren-Haftdolde]] (''Caucalis platycarpos'')
* [[Trybula]]<ref>{{Prawopisny2005|strona=526}}</ref><ref>{{boehmak|titul= Kälberkropf}}</ref> (''Chaerophyllum''): Z něhdźe 60 družinami.
* [[Rozpuk (ród)]] (''Cicuta'')
** [[Rozpuk]] (''Cicuta virosa'')
* [[Brenndolden]] (''Cnidium'')
* [[Spył]]<ref>{{boehmak|titul= Schierling}}</ref> (''Conium'')
** [[Gefleckter Schierling]] (''Conium maculatum'')
* [[Spyłna bjedrina]] (''Conioselinum'')
* [[Koriander (ród)|Koriander]] (''Coriandrum'')
* [[Meerfenchel]] (''Crithmum'')
* ''[[Cryptotaenia]]''
** [[Mitsuba]] (''Cryptotaenia japonica'')
* [[Kreuzkümmel]] (''Cuminum'')
* [[Morchej]]<ref>{{Prawopisny2005|strona=268}}</ref><ref>{{boehmak|titul= Möhre}}</ref> (''Daucus'')
** [[Wšědna morchej]] (''Daucus carota'')
* [[Serpjenc]] (''Falcaria'')
** [[Gemeine Sichelmöhre]] (''Falcaria vulgaris'')
* [[Steckenkräuter]] (''Ferula''): Z něhdźe 175 družinami.
* [[Koprica]]<ref>{{Prawopisny2005|strona=209}}</ref><ref>{{boehmak|titul= Fenchel}}</ref> (''Foeniculum vulgare'')
* [[Baršć (rostlina)|Baršć]]<ref>{{prawopisny2005|strona=37}}</ref><ref>{{boehmak|titul=Bärenklau}}</ref> (''Heracleum''): Z něhdźe 65 družinami.
* [[Kimjelina]] (''Laser'')
* [[Butřeń]] (''Laserpitium'')
* [[Lubčik]]<ref>{{Prawopisny2005|strona=241}}</ref><ref>{{boehmak|titul= Liebstöckel}}</ref> (''Levisticum'')
* [[Maćica]] (''Ligusticum''): Z něhdźe 50 družinami, na př.:
** [[Alpiska maćica]] (''Ligusticum mutellina'')
* ''[[Lomatium]]'': Z něhdźe 74 družinami.
* [[Kopernik]] (''Meum athamanticum'')
* ''[[Myrrhidendron]]''
* [[Čachrica]]<ref>{{Prawopisny2005|strona=65}}</ref><ref>{{boehmak|titul= Süßdolde}}</ref> (''Myrrhis odorata'')
* Wasserfenchel (''Oenanthe'')
* [[Čachrica]]<ref>{{boehmak|titul= Mutterwurz}}</ref> (''Orlaya''):
** [[Strahlen-Breitsame]] (''Orlaya grandiflora'')
* [[Pastynak]] (''Pastinaca'')
* [[Pětršilka (ród)]] (''Petroselinum''):
** [[Pětršilka]]<ref>{{Prawopisny2005|strona=329}}</ref><ref>{{boehmak|titul= Petersilie}}</ref> (''Petroselinum crispum'')
* [[Haarstrang (Gattung)|Haarstrang]] (''Peucedanum''): Z něhdźe 110 družinami.
* [[Pomocnik]]<ref>{{Prawopisny2005|strona=354}}</ref> (''Pimpinella''): Z něhdźe 150 družinami.
* [[Rippendolde]] (''Pleurospermum''):
** [[Österreichischer Rippensame]] (''Pleurospermum austriacum'')
* [[Venuskamm (Gattung)]] (''Sandix''):
** [[Venuskamm]] (''Scandix pecten-veneris'')
* [[Bjedrina]] (''Selinum''):
** [[Kümmelblättrige Silge]] (''Selinum carvifolia'')
* [[Bergfenchel]] (''Seseli''): Z něhdźe 110 družinami:
** [[Steppenfenchel]] (''Seseli annuum'')
** [[Hojaca morchwica]] (''Seseli libanotis'')
* [[Merk (Gattung)|Merk]] (''Sium'')
** [[Zuckerwurzel]] (''Sium sisarum'')
* [[Wiesensilgen]] (''Silaum'')
** [[Gewöhnliche Wiesensilge]] (''Silaum silaus'')
* [[Gelbdolde]] (''Smyrnium'')
* [[Drjewjančik]]<ref>{{Prawopisny2005|strona=102}}</ref><ref>{{boehmak|titul= Zirmet}}</ref> (''Tordylium'')
* [[Borstendolden]] oder Klettenkerbel (''Torilis'')
* [[Ajowan]] (''Trachyspermum'').
* [[Faserschirme]] (''Trinia'')
** [[Blaugrüner Faserschirm]] (''Trinia glauca'')
* [[Klettendolde]] (''Turgenia latifolia'')
 
=== Saniculoideae ===
[[Dataja:Astrantia major6.jpg|thumb|[[Wulki bělan]] (''Astrantia major'')]]
Tuta podswójba je rjadowana do dweju tribusow z něhdźe dźesać rodami a 335 družinami:
: Steganotaenieae C.I.Calviño & S.R.Downie: Z dwomaj rodomaj a jenož dwomaj hač tři družinami:
* ''[[Steganotaenia]]''
: Saniculeae Burnett: Z wósom rodami a něhdźe 333 družinami.
* [[Bělan]]<ref>{{boehmak|titul= Sterndolde}}</ref> (''Astrantia'')
* [[Mannstreu]] (''Eryngium''): Z něhdźe 250 družinami.
* [[Schaftdolde]] (''Hacquetia'')
* [[Hojawa]]<ref>{{prawopisny2005|strona=148}}</ref><ref>{{boehmak|titul=Sanikel}}</ref> (''Sanicula'')
 
== Nóžki ==
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije